سردرد سمت چپ سر؛ علل شایع و نشانههای هشداردهنده
-
مجموعه: بیماری ها و راه درمان
سردرد سمت چپ سر اغلب به میگرن مربوط میشود
آنچه باید درباره سردرد در سمت چپ سر بدانید
سردرد در سمت چپ سر میتواند باعث درد کلی یا درد موضعی (مثلاً پشت چشم چپ) شود. این درد ممکن است ضرباندار، تیز، یا سوزشی باشد. تقریباً همه افراد در طول زندگی خود حداقل یک بار سردرد را تجربه میکنند. برخی سردردها خفیف هستند و با درمان خانگی برطرف میشوند، اما برخی دیگر شدیدتر بوده و نیاز به مراقبت پزشکی دارند.
اگر سردرد همراه با تاری دید، تهوع یا علائم نگرانکننده دیگر باشد، باید به پزشک مراجعه کنید. اگر سردرد ناگهانی و بسیار شدید باشد و همراه با ضعف در یک طرف بدن یا گیجی باشد، نیاز به مراقبت اورژانسی فوری دارد. انواع مختلفی از سردردها میتوانند باعث درد در سمت چپ شوند، از جمله میگرن و سردرد خوشهای.
پزشکان معمولاً سردردها را به دو دسته اولیه و ثانویه تقسیم میکنند:
• سردرد اولیه: خود درد اصلیترین علامت است.
• سردرد ثانویه: ناشی از مشکل دیگری مانند تومور مغزی، سکته یا عفونت است و میتواند در هر نقطهای از جمله سمت چپ رخ دهد.
در ادامه به علائم، دلایل و درمان سردرد سمت چپ میپردازیم.
درد شدید و ناگهانی سمت چپ ممکن است نشانهای خطرناک باشد
علل سردرد سمت چپ سر
میگرن
میگرن میتواند باعث سردرد متوسط تا شدید در سمت چپ شود. این مشکل حدود ۱۲٪ مردم را درگیر میکند (بیشتر در زنان).
درد میگرنی معمولاً ضرباندار است، اغلب از یک طرف (مثلاً اطراف چشم یا شقیقه) شروع شده و به کل سر گسترش مییابد.
علائم دیگر میگرن:
• تغییر در بینایی (مثل دیدن جرقه یا خطوط)
• تهوع و استفراغ
• سرگیجه
• حساسیت شدید به نور، صدا، بو یا لمس
• بیحسی یا گزگز در صورت یا دستوپا
نوع نادر میگرن همیپلژیک میتواند باعث ضعف در یک طرف بدن شود.
حمله میگرن معمولاً ۴ تا ۷۲ ساعت طول میکشد. فرد اغلب نیاز دارد در اتاق تاریک استراحت کند.
محرکهای شایع:
• استرس (در ۸۰٪ موارد)
• تغییرات هورمونی
• برخی غذاها (الکل، پنیر، شکلات)
• خواب نامنظم
• نورهای شدید یا چشمکزن
• بوهای تند
سردرد خوشهای (Cluster Headache)
این نوع سردرد بسیار شدید است و معمولاً فقط یک طرف سر (اغلب اطراف چشم) را درگیر میکند. درد میتواند تیز، سوزشی یا سوراخکننده باشد.
این سردرد نادر است (حدود ۰.۱٪ افراد) و معمولاً در دورههای ۴ تا ۱۲ هفتهای ظاهر میشود، سپس ممکن است سالها متوقف شود. اغلب همیشه همان سمت را درگیر میکند.
ویژگیها:
• درد پشت چشم، شقیقه یا پیشانی یک طرف
• شروع معمولاً شبها (۱-۲ ساعت پس از خواب)
• اوج درد در ۵-۱۰ دقیقه
• درد شدید ۳۰-۶۰ دقیقه طول میکشد
علائم همراه:
آبریزش یا گرفتگی بینی، افتادگی پلک، قرمزی و اشکریزش چشم، تعریق یا قرمزی صورت
بیشتر در مردان ۲۰ تا ۵۰ ساله رخ میدهد.
سردرد سرویکوژنیک (Cervicogenic)
این سردرد از مشکلات گردن (مثل آسیب ناشی از تصادف، آرتروز یا تغییرات مهرههای گردنی) ایجاد میشود.
علائم:
• درد متوسط تا شدید که از گردن شروع شده و به چشم و صورت یک طرف میرسد
• خشکی گردن و محدودیت حرکت
• درد در چشم، گردن، شانه و بازو
• تهوع، تاری دید، حساسیت به نور و صدا
با درمان (تزریق استروئید و داروهای ضدالتهاب مثل ایبوپروفن) معمولاً طی ۳ ماه بهبود مییابد، ولی ممکن است عود کند.
درد پشت چشم چپ اغلب نشانه میگرن یا سردرد خوشهای است
واسکولیت (التهاب رگها)
واسکولیت نوعی بیماری خودایمنی است که رگهای خونی را ملتهب میکند. نوع شایع آن آرتریت تمپورال (غولپیکر) در افراد بالای ۵۰ سال رخ میدهد.
میتواند باعث سردرد شدید شبیه رعدآسا (Thunderclap) شود که ناگهانی و بسیار شدید است.
علائم دیگر:
• کاهش ناگهانی بینایی
• درد یک طرف سر یا پشت چشم
• درد هنگام جویدن
عدم درمان میتواند به نابینایی دائمی منجر شود → فوری به پزشک مراجعه کنید.
آنوریسم مغزی (Aneurysm)
آنوریسم ضعف در دیواره رگ مغز است. معمولاً بدون علامت است، اما اگر پاره شود، خونریزی خطرناک ایجاد میکند.
علائم:
• سردرد ناگهانی و شدید (مثل ضربه شدید به سر)
• ضعف در یک طرف بدن
• تغییر بینایی، سفتی گردن، تهوع، گیجی، تشنج یا بیهوشی
نیاز به مراقبت اورژانسی فوری دارد.
مشکلات سینوسی گاهی درد سمت چپ صورت و سر ایجاد میکند
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر سردرد شدید، مداوم یا همراه با این علائم باشد:
• تاری دید
• تب
• تعریق زیاد
• تهوع و استفراغ
• ضعف در یک طرف بدن
همچنین اگر:
• بعد از ۵۰ سالگی شروع شود.
• الگوی سردرد تغییر کند.
• به تدریج بدتر شود.
• پس از ضربه به سر رخ دهد..
• زندگی روزمره را مختل کند.
سردرد ناگهانی و بسیار شدید نیاز به اورژانس دارد (ممکن است نشانه سکته یا آنوریسم باشد).
درمان و پیشگیری
بسیاری از سردردها با داروهای بدون نسخه (مثل استامینوفن یا ایبوپروفن) و استراحت بهبود مییابند.
برای پیشگیری:
• مدیریت استرس
• خواب منظم
• دوری از محرکهای شناختهشده
در موارد شدید، پزشک ممکن است داروهای قویتر تجویز کند.
استرس میتواند سردرد یکطرفه سمت چپ ایجاد کند
سوالات متداول
1. چرا سردرد من همواره تنها در سمت چپ سر بروز میکند؟
در اغلب موارد، این الگو به دلیل ویژگی یکطرفه بودن برخی انواع سردرد اولیه مانند میگرن یا سردرد خوشهای است. انتخاب سمت چپ یا راست معمولاً تصادفی بوده و به خودی خود نشاندهنده بیماری جدی نیست، مگر آنکه بهطور ناگهانی تغییر کند یا با شدت بسیار بالا همراه باشد.
2. آیا سردرد در سمت چپ سر خطرناکتر از سمت راست است؟
خیر، بهطور کلی تفاوتی میان سمت چپ و راست وجود ندارد. اهمیت اصلی به نوع سردرد (مانند خوشهای یا میگرن)، شدت آن و وجود علائم همراه بستگی دارد، نه به محل دقیق بروز درد.
3. آیا سردرد سمت چپ میتواند نشانه سکته مغزی باشد؟
در اکثر موارد خیر. با این حال، اگر سردرد بهصورت ناگهانی، بسیار شدید (شبیه سردرد رعدآسا) و همراه با علائمی نظیر ضعف یکطرفه بدن، اختلال تکلم، کاهش شدید بینایی یا اختلال هوشیاری رخ دهد، میتواند علامت هشداردهنده سکته مغزی یا خونریزی داخل مغزی باشد و نیازمند مراجعه فوری به اورژانس است.
4. علت بروز سردرد سمت چپ پس از مصرف بستنی یا مواد سرد چیست؟
این پدیده که به «سردرد یخی» یا Brain Freeze معروف است، ناشی از انقباض ناگهانی عروق خونی در اثر تحریک سرد است. درد معمولاً شدید اما کوتاهمدت (کمتر از یک دقیقه) بوده و کاملاً بیخطر تلقی میشود.
5. آیا فشار خون بالا میتواند تنها باعث سردرد در سمت چپ شود؟
فشار خون بالا عموماً موجب سردرد دوطرفه (اغلب در ناحیه پشت سر یا کل سر) میگردد، اما در برخی افراد ممکن است بهصورت یکطرفه احساس شود. در صورت وجود فشار خون بالا همراه با سردرد شدید، ارزیابی پزشکی ضروری است.
6. سردرد سمت چپ همراه با درد پشت چشم چپ به چه معناست؟
شایعترین علل عبارتند از: میگرن، سردرد خوشهای (درد بسیار شدید و یکطرفه)،
مشکلات سینوسی (بهویژه در صورت وجود ترشحات بینی)،گاهی اوقات فشار چشم یا اختلالات دندانی
7. در صورت همراهی سردرد سمت چپ با تاری دید و تهوع چه باید کرد؟
احتمال بالای ابتلا به میگرن همراه با اورا (aura) وجود دارد. با این حال، در صورتی که این علائم برای اولین بار ظاهر شده یا شدت آنها نسبت به گذشته بهطور قابلتوجهی افزایش یافته باشد، توصیه میشود توسط متخصص مغز و اعصاب ارزیابی شوید (بهویژه در افراد بالای ۵۰ سال).
8. آیا سردرد سمت چپ پس از ضربه به سر خطرناک است؟
بله، در صورتی که سردرد پس از ضربه به سر (حتی ضربه خفیف) آغاز شود و بهویژه اگر با علائمی نظیر استفراغ، گیجی، خوابآلودگی غیرعادی یا تشدید تدریجی همراه باشد، احتمال خونریزی داخل جمجمه وجود دارد و مراجعه فوری به اورژانس الزامی است.
9. آیا استرس میتواند واقعاً باعث سردرد یکطرفه شود؟
بله، سردردهای تنشی در برخی موارد بهصورت یکطرفه احساس میشوند، هرچند معمولاً دوطرفه هستند. استرس شدید، اضطراب و فشارهای روانی از شایعترین عوامل محرک سردردهای یکطرفه به شمار میروند.
خلاصه
سردرد سمت چپ اغلب به دلیل میگرن، سردرد خوشهای، مشکلات گردن یا در موارد نادر واسکولیت و آنوریسم ایجاد میشود. بسیاری از موارد با درمان خانگی خوب میشوند، اما اگر شدید، مداوم یا همراه با علائم نگرانکننده باشد، حتماً به پزشک مراجعه کنید. در موارد ناگهانی و خیلی شدید با ضعف یا گیجی، فوراً به اورژانس بروید.
گردآوری:بخش سلامت بیتوته
نظرات کاربران