ابدومینوپلاستی یا جراحی زیبایی شکم؛ همه‌چیزی که باید قبل از تصمیم‌گیری بدانید

شکم ممکن است پس از بارداری، کاهش وزن شدید، افزایش سن یا نوسانات مکرر وزن، فرم قبلی خود را از دست بدهد. در بسیاری از افراد، حتی ورزش منظم و رژیم غذایی نیز نمی‌تواند پوست اضافه، افتادگی پایین شکم یا شل‌شدگی عضلات این ناحیه را به‌طور کامل اصلاح کند. در چنین شرایطی، ابدومینوپلاستی یا جراحی زیبایی شکم ممکن است به‌عنوان یکی از گزینه‌های درمانی مطرح شود.

ابدومینوپلاستی یک روش کاهش وزن نیست و جایگزین ورزش یا برنامه غذایی محسوب نمی‌شود. هدف اصلی این جراحی، برداشتن پوست اضافه، اصلاح افتادگی شکم و در صورت نیاز، ترمیم ضعف یا فاصله عضلات دیواره شکم است. به همین دلیل، انتخاب بیمار مناسب و داشتن انتظار واقع‌بینانه، نقش مهمی در رضایت از نتیجه دارد.

ابدومینوپلاستی چیست و چه مشکلاتی را اصلاح می‌کند؟

در ابدومینوپلاستی، پوست اضافه قسمت پایین شکم برداشته می‌شود و بافت باقی‌مانده به‌گونه‌ای تنظیم می‌شود که سطح شکم صاف‌تر و منسجم‌تر به نظر برسد. در برخی بیماران، عضلات شکم نیز دچار ضعف یا فاصله شده‌اند که می‌توان آن‌ها را در جریان جراحی ترمیم کرد.

این عمل معمولاً برای اصلاح مشکلات زیر بررسی می‌شود:

• پوست شل و آویزان پایین شکم
• افتادگی شکم پس از کاهش وزن قابل‌توجه
• تغییر فرم شکم پس از بارداری
• فاصله یا ضعف عضلات شکم
• باقی ماندن پوست اضافه با وجود ورزش و کاهش وزن
• ایجاد چین پوستی و ناراحتی هنگام پوشیدن لباس یا فعالیت بدنی

انجمن جراحان پلاستیک آمریکا، ابدومینوپلاستی را روشی برای حذف پوست و چربی اضافه و بازسازی عضلات ضعیف‌شده شکم معرفی می‌کند. این جراحی باید متناسب با وضعیت بدن، میزان افتادگی و اهداف هر بیمار برنامه ریزی شود.

تفاوت ابدومینوپلاستی و لیپوساکشن چیست؟

یکی از رایج‌ترین اشتباهات، یکسان دانستن ابدومینوپلاستی و لیپوساکشن است. این دو روش می‌توانند هر دو به بهبود فرم شکم کمک کنند، اما مشکلات متفاوتی را هدف قرار می‌دهند.

لیپوساکشن برای خارج کردن تجمع موضعی چربی استفاده می‌شود. این روش زمانی نتیجه مناسب‌تری دارد که پوست فرد خاصیت ارتجاعی خوبی داشته باشد و پس از تخلیه چربی بتواند با فرم جدید بدن تطبیق پیدا کند. لیپوساکشن نمی‌تواند مقدار قابل‌توجهی پوست شل را حذف کند یا فاصله عضلات شکم را ترمیم کند.

در مقابل، ابدومینوپلاستی بیشتر برای افرادی مناسب است که علاوه بر چربی، با افتادگی پوست یا شل‌شدگی عضلات شکم مواجه هستند. در بعضی بیماران، پزشک ممکن است برای ایجاد تناسب بیشتر، لیپوساکشن و ابدومینوپلاستی را به‌صورت ترکیبی انجام دهد؛ اما این تصمیم به وضعیت سلامت، حجم چربی، کیفیت پوست و وسعت جراحی بستگی دارد. 

بنابراین، فردی که فقط چربی موضعی دارد، ممکن است به لیپوساکشن نیاز داشته باشد؛ اما برای کسی که پوست شکم شل و آویزان شده است، تخلیه چربی به‌تنهایی احتمالاً نتیجه مطلوبی ایجاد نمی‌کند و حتی ممکن است افتادگی پوست را واضح‌تر نشان دهد.

چه کسانی کاندیدای مناسبی برای ابدومینوپلاستی هستند؟

کاندید مناسب ابدومینوپلاستی معمولاً فردی است که از سلامت عمومی قابل‌قبولی برخوردار بوده، وزن نسبتاً ثابتی دارد و از وجود پوست اضافه یا افتادگی شکم ناراضی است.

معمولاً شرایط زیر برای انجام جراحی اهمیت دارند:

• وزن فرد به محدوده نسبتاً ثابت رسیده باشد.
• برنامه‌ای برای کاهش وزن شدید در آینده نزدیک وجود نداشته باشد.
• بیماری‌هایی مانند دیابت و فشار خون تحت کنترل باشند.
• فرد سیگار یا سایر محصولات دخانی مصرف نکند یا طبق نظر پزشک آن‌ها را قطع کند.
• انتظار بیمار از نتیجه جراحی واقع‌بینانه باشد.
• بیمار بتواند مراقبت‌ها و محدودیت‌های دوره نقاهت را رعایت کند.

افرادی که قصد بارداری در آینده نزدیک دارند، هنوز در مسیر کاهش وزن هستند یا با بیماری کنترل‌نشده مواجه‌اند، ممکن است لازم باشد جراحی را به زمان دیگری موکول کنند. مصرف سیگار نیز با کاهش خون‌رسانی پوست، خطر اختلال در ترمیم زخم و آسیب بافتی را افزایش می‌دهد. 

بهترین زمان انجام ابدومینوپلاستی چه زمانی است؟

زمان مناسب جراحی برای همه افراد یکسان نیست. یکی از مهم‌ترین معیارها، ثبات وزن است. کاهش وزن قابل‌توجه پس از ابدومینوپلاستی می‌تواند دوباره باعث شل‌شدن پوست شود و افزایش وزن نیز ممکن است فرم ایجاد شده را تغییر دهد.

بر اساس توصیه‌های پزشکی، بهتر است فرد پیش از عمل برای چند ماه وزن ثابتی داشته باشد. در برخی منابع، حفظ وزن ثابت برای حدود ۶ تا ۱۲ ماه پیش از جراحی پیشنهاد شده است. افرادی که پس از اسلیو یا بای‌پس معده وزن کم کرده‌اند نیز معمولاً باید تا پایان مرحله اصلی کاهش وزن و اصلاح کمبودهای تغذیه‌ای صبر کنند.

پس از بارداری نیز بهتر است بدن فرصت کافی برای بازگشت به شرایط پایدار داشته باشد. اگر فرد قصد بارداری مجدد دارد، معمولاً توصیه می‌شود ابدومینوپلاستی را به بعد از آخرین بارداری موکول کند؛ زیرا بارداری می‌تواند دوباره باعث کشیدگی پوست و عضلات شکم شود.

انواع ابدومینوپلاستی چگونه انتخاب می‌شوند؟

نوع جراحی بر اساس مقدار پوست اضافه، محل افتادگی و وضعیت عضلات شکم انتخاب می‌شود.

ابدومینوپلاستی کامل

این روش برای افرادی مناسب است که در بالا و پایین ناف افتادگی قابل‌توجه دارند. در ابدومینوپلاستی کامل، پوست اضافه برداشته شده، ناف در موقعیت متناسب قرار می‌گیرد و در صورت نیاز عضلات شکم ترمیم می‌شوند.

مینی ابدومینوپلاستی

مینی ابدومینوپلاستی معمولاً برای افتادگی محدود به قسمت زیر ناف در نظر گرفته می‌شود. وسعت برش و جراحی کمتر است و اغلب نیازی به جابه‌جایی ناف وجود ندارد. بااین‌حال، این روش نمی‌تواند افتادگی گسترده یا مشکلات قسمت بالای شکم را اصلاح کند.

ابدومینوپلاستی گسترده

این روش برای افرادی در نظر گرفته می‌شود که پوست اضافه آن‌ها علاوه بر شکم، به پهلوها نیز امتداد پیدا کرده است. برش جراحی طولانی‌تر بوده و دوره نقاهت ممکن است نسبت به روش استاندارد بیشتر باشد. انتخاب میان این روش‌ها تنها پس از معاینه و بررسی وضعیت بدن امکان‌پذیر است.

قبل از جراحی چه آمادگی‌هایی لازم است؟

در جلسه مشاوره، پزشک سوابق پزشکی، جراحی‌های قبلی، داروهای مصرفی، تغییرات وزن و اهداف بیمار را بررسی می‌کند. معاینه شکم نیز مشخص می‌کند که مشکل اصلی مربوط به چربی، پوست اضافه، عضلات یا ترکیبی از این موارد است.

ممکن است پیش از عمل انجام آزمایش خون، بررسی کم‌خونی، قند خون و وضعیت انعقادی لازم باشد. برخی داروها و مکمل‌هایی که خطر خون‌ریزی را افزایش می‌دهند باید فقط با نظر پزشک تنظیم یا قطع شوند.

بیمار باید برای روزهای ابتدایی پس از عمل نیز برنامه‌ریزی کند؛ از جمله هماهنگی همراه برای بازگشت از مرکز جراحی، کمک در کارهای خانه و آماده‌کردن لباس‌های آزاد و وسایل مورد نیاز.

برای آشنایی بیشتر با مراحل عمل، شرایط انتخاب بیمار و مراقبت‌های قبل و بعد از ابدومینوپلاستی، این صفحه را ببینید .

دوره نقاهت ابدومینوپلاستی چگونه است؟

دوره نقاهت به وسعت جراحی، وضعیت جسمی بیمار و اینکه ابدومینوپلاستی به‌تنهایی یا همراه با لیپوساکشن انجام شده باشد بستگی دارد. در روزهای نخست، تورم، کبودی، درد، احساس کشیدگی و دشواری در صاف ایستادن طبیعی است.

ممکن است لوله‌های باریکی به نام درن برای خارج‌کردن خون و مایعات زیر پوست قرار داده شوند. پزشک درباره نحوه مراقبت از محل جراحی، مصرف داروها، زمان استحمام و مدت استفاده از گن توضیح می‌دهد. راه رفتن سبک معمولاً از روزهای ابتدایی توصیه می‌شود تا گردش خون بهتر شده و احتمال ایجاد لخته کاهش پیدا کند. 

بسیاری از بیماران بسته به نوع شغل خود، پس از حدود دو تا چهار هفته می‌توانند به فعالیت کاری بازگردند؛ اما انجام ورزش شدید، بلندکردن اجسام سنگین و فعالیت‌هایی که به محل بخیه فشار وارد می‌کنند، معمولاً برای چند هفته محدود می‌شود. بهبود کامل و بازگشت به بیشتر فعالیت‌ها ممکن است حدود شش هفته یا بیشتر زمان ببرد. 

تورم نیز به‌تدریج کاهش می‌یابد و نتیجه نهایی جراحی ممکن است پس از چند ماه بهتر دیده شود. رعایت دستورهای پزشک، استفاده صحیح از گن و مراجعه منظم برای پیگیری، در روند بهبود اهمیت زیادی دارند.

چه عوارضی ممکن است بعد از عمل ایجاد شود؟

ابدومینوپلاستی مانند هر جراحی دیگری بدون ریسک نیست. میزان احتمال عوارض به سلامت بیمار، وسعت جراحی، مصرف دخانیات و کیفیت مراقبت‌های قبل و بعد از عمل بستگی دارد.

عوارض احتمالی شامل موارد زیر هستند:

• تجمع مایع زیر پوست یا سروما
• خون‌ریزی یا هماتوم
• عفونت
• اختلال در ترمیم یا بازشدن زخم
• باقی ماندن اسکار قابل‌مشاهده
• بی‌حسی یا تغییر حس پوست شکم
• عدم تقارن یا نارضایتی از فرم نهایی
• لخته شدن خون
• عوارض مربوط به بیهوشی

جای برش ابدومینوپلاستی دائمی است، اما معمولاً در قسمت پایین شکم و در محدوده‌ای قرار می‌گیرد که بتوان آن را با لباس زیر پوشاند. رنگ و برجستگی اسکار در ماه‌های نخست بیشتر است و به‌مرور کاهش پیدا می‌کند، هرچند به‌طور کامل ناپدید نمی‌شود.

درد شدید و غیرعادی، تنگی نفس، تب، ترشح بدبو، خون‌ریزی قابل‌توجه یا تورم ناگهانی پاها از علائمی هستند که باید فوراً به تیم درمان گزارش شوند.

نتیجه ابدومینوپلاستی چقدر ماندگار است؟

در صورتی که فرد وزن خود را حفظ کند، تغذیه مناسبی داشته باشد و فعالیت بدنی منظم را ادامه دهد، نتیجه ابدومینوپلاستی می‌تواند ماندگار باشد. بااین‌حال، افزایش وزن شدید، کاهش وزن مجدد، بارداری و روند طبیعی افزایش سن ممکن است فرم شکم را تغییر دهند.

ابدومینوپلاستی مانع افزایش وزن نمی‌شود و سلول‌های چربی باقی‌مانده همچنان می‌توانند بزرگ‌تر شوند. بنابراین، این جراحی باید بخشی از یک سبک زندگی پایدار باشد، نه راهکاری موقت برای جبران عادت‌های غذایی نامناسب.

انتخاب جراح چه تاثیری بر نتیجه دارد؟

ارزیابی دقیق بیمار، انتخاب نوع مناسب جراحی، محل برش، مدیریت عضلات شکم و پیشگیری از عوارض، همگی به دانش و تجربه جراح وابسته‌اند.

دکتر باقری دارای بورد تخصصی جراحی عمومی، فلوشیپ فوق تخصصی جراحی چاقی و متابولیک و عضویت در فدراسیون بین‌المللی جراحی چاقی و اختلالات متابولیک (IFSO) هستند. بررسی سوابق تخصصی، مشاهده نمونه‌کارهای واقعی، آگاهی از محل انجام جراحی و دریافت توضیحات روشن درباره خطرات و نتایج قابل‌انتظار، می‌تواند به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر بیمار کمک کند.

سؤالات متداول

آیا ابدومینوپلاستی برای لاغری انجام می‌شود؟

خیر. ابدومینوپلاستی روش کاهش وزن یا درمان چاقی نیست. این جراحی برای برداشتن پوست اضافه، اصلاح افتادگی و در صورت نیاز ترمیم عضلات شکم انجام می‌شود.

ابدومینوپلاستی بهتر است یا لیپوساکشن؟

انتخاب روش به مشکل اصلی بیمار بستگی دارد. اگر فرد چربی موضعی و پوست منعطف داشته باشد، لیپوساکشن ممکن است مناسب باشد؛ اما در صورت وجود پوست اضافه یا شل‌شدگی عضلات، ابدومینوپلاستی معمولاً گزینه مؤثرتری است.

بعد از ابدومینوپلاستی چه زمانی می‌توان به سر کار برگشت؟

بسیاری از بیماران بسته به وسعت جراحی و نوع شغل، پس از دو تا چهار هفته به کار بازمی‌گردند. مشاغل فیزیکی ممکن است به دوره استراحت طولانی‌تری نیاز داشته باشند.

آیا جای بخیه ابدومینوپلاستی باقی می‌ماند؟

بله. جای برش دائمی است، اما معمولاً در قسمت پایین شکم قرار می‌گیرد و با لباس زیر پوشانده می‌شود. اسکار در طول زمان کم‌رنگ‌تر خواهد شد، ولی کاملاً از بین نمی‌رود.

جمع بندی

ابدومینوپلاستی می‌تواند پوست اضافه، افتادگی شکم و ضعف عضلانی را که با ورزش یا کاهش وزن برطرف نمی‌شوند، اصلاح کند. این جراحی با لیپوساکشن تفاوت دارد؛ لیپوساکشن چربی موضعی را خارج می‌کند، در حالی که ابدومینوپلاستی امکان حذف پوست اضافه و ترمیم عضلات را نیز فراهم می‌سازد.

بهترین نتیجه زمانی به دست می‌آید که بیمار وزن ثابتی داشته، سیگار مصرف نکند، از سلامت عمومی مناسبی برخوردار باشد و درباره دوره نقاهت، جای زخم و محدودیت‌های جراحی انتظار واقع‌بینانه‌ای داشته باشد. تصمیم نهایی باید پس از معاینه و گفت‌وگوی کامل با جراح گرفته شود.

منبع معتبر

American Society of Plastic Surgeons (ASPS) — Tummy Tuck: Candidates, Procedure and Recovery. ( American Society of Plastic Surgeons )

بایوی پیشنهادی نویسنده

این مقاله توسط تحریریه سلامت هنر سلامت و با مرور منابع معتبر جراحی و پزشکی تهیه شده است. محتوای آن با هدف افزایش آگاهی عمومی منتشر می‌شود و جایگزین معاینه، تشخیص یا توصیه اختصاصی پزشک نیست.