رویدادها و تازه‌ها

تغییر در اخلاق شهروندی نتیجه فیلم‌های سلامت‌محور است

تغییر در اخلاق شهروندی نتیجه فیلم‌های سلامت‌محور است

انجمن سینمای جوانان، در پرورش فیلسازان جوان و تولید فیلم كوتاه در سراسر كشور نقش موثری دارد. فرید فرخنده‌کیش، مدیرعامل انجمن سینمای جوانان، نقش جشنواره فیلم سلامت را در جامعه شهری امروز موثر می‌داند.

او معتقد است که شاید بیشترین تاثیر فیلم‌های سلامت‌محور، ایجاد تغییر در اخلاق شهروندی و پذیرش مطلوب باشد.

اگر کسی که فیلم کوتاه می‌سازد، بخواهد فیلمی با موضوع سلامت بسازد، برای جذب مخاطب باید چه ویژگی‌هایی را لحاظ کند؟

اول این‌که برای جذب مخاطب باید داستانی جذاب و مخاطب‌پسند روایت شود و دوم این‌که اگر قرار است بیماری یا معضل اجتماعی خاصی مطرح شود، مراقبت‌های تخصصی هم لحاظ شود. به یاد می‌آورم که در تجربه کاری‌ام در آموزش و پرورش این موضوع مطرح شد که چه‌طور باید به افرادی که محدودیت‌های شنوایی یا بینایی دارند کمک کنیم تا با دیگران ارتباط برقرار کنند. یکی از پروژه‌ها این بود که بچه‌های ناشنوا یا نابینا را از نشستن کنار افراد سالم محروم نکنند، زیرا در آینده قرار است در همین اجتماع زندگی کنند و نفس بکشند. فیلم‌هایی که حاصل این اتفاق‌ها هستند، می‌توانند اجتماع ما را با مسائل این بیماران آشنا کنند. شاید بیشترین تاثیر این فیلم‌ها ایجاد تغییر در اخلاق شهروندی و پذیرش مطلوب این عزیزان باشد.


نقش تولید فیلم‌های سلامت‌محور، به‌ویژه فیلم کوتاه را که لازم است پیام یا مطلب خود را در لحظه به مخاطب منتقل  کند، چگونه ارزیابی می‌کنید؟

تصویر و سینما با نگاه ترویجی به موضوعی مانند سلامتی می‌توانند از تاثیرگذارترین قالب‌ها محسوب شوند. از نظر روان‌شناسی، برداشت بصری بیشترین تاثیر را در ذهن می‌گذارد. مخاطبان ما جوانانی هستند که علاقه دارند بسیاری از دیدگاه‌های ترویجی را از این طریق رواج دهند. فکر می‌کنم باید کنار این جشنواره، بستری برای تولید آثار سلامت‌محور مهیا کنیم و این تولیدات باید کارشناسانه باشند و معمولا لازم است از فردی که در این مجموعه‌ها کار می‌کند، به‌صورت تخصصی پشتیبانی شود. با توجه به تاثیری که مدیوم سینما بر مخاطب دارد، اگر اطلاعات به‌صورت غلط یا نیمه‌درست منتقل شود، ممکن است خسارت‌هایی ایجاد کند.

  

اولین ضرورت برای برگزاری جشنواره فیلم سلامت چیست؟

شاید یکی از مسائلی که این جشنواره بتواند از طریق آن استمرار خود را حفظ کند، این است که برای آن مکانی دائمی در نظر گرفته شود. با این کار، مکانی برای مشورت‌های موضوعی در اختیار فیلمساز قرار می‌گیرد تا بتواند نگاه تخصصی موضوعی را نیز با دیدگاه تخصصی خود همراه کند و تاثیرگذار باشد.


به نظر شما، از بین سه محور پیش‌گیری از بیماری، حفظ و ارتقای سلامت، کدام‌یک در فیلم کوتاه قابلیت پرداخت بیشتری دارد؟

به‌عنوان شهروندی که نسبت به این مسائل حساسیت دارد، همیشه این موضوع در ذهنم بوده که پیش‌گیری بهتر از درمان است. فکر می‌کنم ترویج روش‌ها و منش‌های پیش‌گیرانه در فیلم‌ها به‌طور مسلم تاثیر بیشتری دارد. همیشه این موضوع مطرح بوده که هزینه پیش‌گیری کمتر از هزینه درمان است. اگر فیلمساز بخواهد از این قالب برای انتقال مفاهیم مورد نظر خود استفاده کند، بهتر است که از موضوعات مرتبط با پیش‌گیری شروع کند.


به نظر شما، از بین چهار محور سلامتی جسمی، روحی، اجتماعی و معنوی درباره کدام‌یک بیشتر کار شده است و کدام‌یک جای کار بیشتری دارد؟

فکر می‌کنم در فضای فیلم‌های کوتاه، گرایش بیشتر به سمت بهداشت اجتماعی باشد.  جوانان به ساخت فیلم‌های اجتماعی علاقه دارند، چون با اجتماع احساس قرابت زیادی دارند که در آن بخش نیز نیازمند راهنمایی‌های موضوعی هستیم. در جشنواره‌های موضوعی ما فیلم‌های شاخصی با گرایش اجتماعی و معنوی حضور داشته‌اند. این اتفاق خوبی است که دامنه جشنواره به‌اندازه‌ای گسترده است که موضوعات متنوع سلامت‌محور را پوشش می‌دهد و این، امکان حضور فیلم‌هایی را که اعتبار بیشتری دارند مهیا می‌کند. این مسئله به ارتباط جشنواره‌های به‌ظاهر بی‌ارتباط با هم، کمک می‌کند.


فیلمسازان ما برای تولید فیلم‌های سلامت‌محور با چه مشکلاتی روبه‌رو هستند؟
یکی از مهمترین مشکلات، نبود دانش پایه کافی فیلمسازان از نظر تسلط بر موضوع است. از این‌رو، بهتر است که سازمان‌های متخصص و علاقه‌مند به استمرار این جشنواره‌ها، در طول سال به این فیلمسازان خدمات علمی و تخصصی ارائه دهند. شاید ایجاد یک مرکز خدمات‌دهی در طول سال حتی از طریق سایت مجازی، بتواند اطلاعات موضوعی برای فیلمسازان فراهم کند. مشکل اساسی در جشنواره‌های تخصصی این است که چون فیلم‌ها به موضوع می‌پردازند، از نظر تکنیکی، تخصصی نیستند. وسعت موضوع کمک می‌کند فیلم‌هایی که از حیث تکنیک، قوی‌تر هستند، وارد این چرخه شوند.


 ما در طول سال، جشنواره‌های مختلف و متعددی برگزار می‌کنیم. ضرورت وجود این جشنواره سلامت‌محور را چگونه ارزیابی می کنید؟

نگاه ترویجی این جشنواره اگر به تولید کمک کند، قابل احترام است. به‌طور طبیعی، جای چنین جشنواره‌ای که شهروندان از طریق آن بتوانند سلامتی خود را حفظ و ارتقا دهند، خالی بود. امیدوارم این جشنواره محدود به یک یا دو دوره نباشد و بتواند فضایی ایجاد کند تا یک دبیرخانه دائمی ایجاد شود و استمرار داشته باشد.


بهترین فیلمی که در حوزه سلامت دیدید چه بوده است؟

یکی از شاخص‌ترین‌ها، فیلم «دختر»، ساخته میرکریمی است که به‌طرز ظریفی به یک معضل اجتماعی اشاره می‌کند. فیلم «حوض نقاشی» با بازی شهاب حسینی و نگار جواهریان نیز فیلم خوبی بود. در آن زمان، در حوزه هنری و در جریان تولید فیلم بودم. خود موضوع و بیماری مطرح‌شده، برای همه ما ناشناخته بود و گام‌به‌گام با این بیماری، چگونگی رفتار و پذیرش آن آشنا شدیم. اگر همه فیلم‌ها چنین فضایی ایجاد کنند، انسان در کنار لذتی که از یک فیلم خوب می‌برد، با بخشی از دنیای سلامت و بیماری‌های مختلف نیز آشنا می‌شود.  


برای برگزاری بهتر جشنواره فیلم سلامت پیشنهادی دارید؟


سازمان‌های تخصصی موضوعی مثل وزارت بهداشت و سازمان‌های بهداشتی و دیگر سازمان‌های متولی، در فرآیند تولید صاحب تخصص نیستند، اما می‌توانند از سازمان‌هایی که تخصص آن‌ها تولید است، حمایت کنند. این سازمان‌ها می‌توانند به‌طور عملی به‌عنوان سرمایه‌گذار، کنار مراکز و سازمان‌هایی که شالوده تولید دارند، قرار بگیرند تا با حمایت آن‌ها آثار مناسبی تولید شود و بین بچه‌های سینما فرهنگ‌سازی به‌‌وجود آید. این باعث می‌شود تغییرات مدیریتی این جشنواره در سازمان متولی برگزاری، روند تخصصی جشنواره را ابتر نگذارد. همچنین با فضاسازی فرهنگی بین سینماگران، برای آن‌ها نوعی دغدغه دائمی خلق می‌كنیم تا به این موضوعات توجه بیشتری داشته باشند. در حال حاضر، سینمای ما شکل واحد قالبی گرفته و نیازمند تنوع گرایش موضوعی است تا موضوعاتی مثل آن‌چه در فیلم «حوض نقاشی» مشاهده می‌شود، برای پذیرش‌های سالم ایجاد شود. اگر سازمان‌های متولی جشنواره‌های موضوعی، از سازمان‌های تولیدکننده فیلم حمایت کنند، بهترین روش برای استمرار دیدگاه‌های فرهنگی آن ها است.