رویدادها و تازه‌ها

گزارش ویژه: سلامت روانی؛ ویژگی شاخص انسان سالم

گزارش ویژه: سلامت روانی؛ ویژگی شاخص انسان سالم

هشدار مسوولان بهداشت و درمان کشور نسبت به شیوع اختلالات روحی و روانی در جامعه در حالی مطرح می شود که روانپزشکان پیمایش مستمر سنجش سلامت روان و حل ریشه ای چالش های اقتصادی و اجتماعی را از راهکارهای شناسایی مبتلایان و پیشگیری از افزایش تعداد آن می دانند.
به گزارش ستاد خبری سومین جشنواره فیلم سلامت، وقتی از سلامت انسان صحبت می شود ، مقصود فقط سلامت جسمی نیست ، بلکه سلامت روحی و روانی نیز ملاک است. افراد سلام دارای روانی سالم هستند. برای داشتن روان سالم ، شما باید فاکتور هایی را در خود داشته باشید و در صورتی که در درون شما این فاکتور ها نباشد ، شما باید خود برای به وجود آوردن آنها اقدام کنید.
تعریف کردن دقیق بهداشت روانی و بیماری روانی دشوار است.افرادی که نقش های خود را در جامعه اجرا می کنند و رفتار آنها مناسب و سازگارانه است،سالم در نظر گرفته می شوندبر عکس،کسانی که نمی توانند نقش های خود را برآورده کنند و مسئولیت های خود را انجام دهند یا رفتارشان نامناسب است ،بیمار ا معرفی میشوند می شوند.فرهنگ هر جامعه قویا"بر ارزش ها و عقاید آن تآثیر می گذارد و این به نوبه خود بر نحوه ای که آن جامعه سلامتی و بیماری را تعریف می کند تآثیر می گذارد.آنچه را که یک جامعه ممکن است پسندیده و مناسب در نظر بگیرد،جامعه دیگر ممکن است ناسازگارانه و نامناسب بداند.
سازمان بهداشت جهانی،بهداشت یا سلامتی را به صورت کامل خوب بودن جسمانی، روانی و اجتماعی نه صرفا"فقدان بیماری یا ضعف و ناتوانی، تعریف می کند.افراد در حالت سلامت جسمانی و اجتماعی، مسئولیت های زندگی را برآورده می کنند،در زندگی روزمره به صورت موثر انجام وظیفه می کنند و از روابط میان فردی و خودشان خشنود و راضی هستند.چنین تعریفی نشان می دهد فرد سالم صرفا نباید دارای بدن سالم باشد . آدم سالم آدمی است که در عرصه ارتباطلت فردی و اجتماعی توانایی برقراری ارتباط موثر داشته باشد و به اصطلاح بتواند گلیم خودش را از آب بیرون بکشد . 
سلامت روان امروزه یکی از ملاک های اصلی ارزیابی سلامت یک جامعه است و بی شک نقش چشمگیری در کارآمدی وپیشرفت آن بازی می کند.
سلامت روان به نظم وسیع درفعالیتها، که به طورمستقیم یا غیرمستقیم به عملکرد درست اجزاء روان مربوط است. سلامت روحی و روانی جامعه نقش چشمگیری بر کیفیت زندگی افراد می گذارد. 
ما همواره از افزایش رو به رشد بی اخلاقی در جامعه و تاثیر مخرب آن بر بهداشت فردی و روانی افراد نگران هستیم. 
تأمین سلامت جسمانی، روانی، عاطفی و اجتماعی از جمله مواردی است که باید برای آن برنامه داشت تا جامعه از آسیب پذیری کمتری برخوردار شود . 
ما با آموختن ویژگی‌های سلامت روان بهتر می‌توانیم به روح و روان متعادل و شاد دست یابیم. ضمن این‌که والدین در صورت دانستن و شناخت آسیب‌های روانی که منجر به وجود اشکالات در سلامت روان در بزرگ‌سالی می‌شوند، می‌توانند از همان دوران کودکی، به رفع و درمان آن‌ها پرداخته تا در آینده نه خود و نه جامعه دچار مشکلات عمده نشوند.
«سامان توکلی» دبیر انجمن علمی روانپزشکان ایران و عضو هیأت مدیره‌ انجمن علمی روان ‌درمانی ایران می گوید : معتبرترین پژوهش موجود در این زمینه، پیمایش ملی سلامت مربوط به سلامت روان است که در سال های 1389 و 1390 انجام شد. بر پایه این، پیمایش مشخص شد که 23.6 درصد از جمعیت بزرگسال ایران در یک سال پیش از این مطالعه، دست کم دچار یکی از اختلالات روان پزشکی بوده اند.
بر پایه این مطالعه، اختلالات اضطرابی نیز با شیوع 16 درصدی و اختلالات خلقی با شیوع 15 درصدی شایع ترین بوده اند. در میان اختلالات خلقی، اختلال افسردگی 13 درصد شایع بوده است. البته این شیوع مربوط به کل اختلالات خفیف، متوسط و شدید بوده است. این به این معنا نیست که همه این افراد علایم شدید روان پزشکی را تجربه کرده اند.
اختلالات روحی و روانی در جامعه ایران جزء آن دسته از خط قرمزهایی به شمار می رود که بسیاری از افراد، ابتلا به آن را انکار می کنند. به همین دلیل، شناسایی و درمان این گروه از بیماران با چالش های جدی روبه رو شده است. 
ناشناخته ماندن مبتلایان به انواع مشکلات روحی و روانی بر افزایش تعداد این بیماران در جامعه دامن می زند. در چند سال اخیر، آمارهای گوناگونی از میزان شیوع بیماری های روحی و روانی در کشور مطرح شده است. و اتفاقا اعلام آمار بیماران روحی و روانی جز خط قرمزهای وزارت بهداشت است . افزایش درگیری های خیابانی ،شیوع یک باره خودکشی و انجام مرگ هابی خودخواسته ،افزایش تقاضا برای مصرف قرص های ضد افسردگی که بدون نسخه پزشک در اختیار افراد قرار می گیرند ،مصرف بالای قرص های روان گردان با اسامی محرک و اغوا کننده شادی آور ،مفرح ،خوشحال کننده ،دوای درد و غصه و .. مدت هاست که زنگ های خطر را به صدا در آورده است .

بر پایه داده های اطلاعاتی یک فراتحلیل در باره شیوع اختلالات روان پزشکی، مشخص شد که شیوع این اختلالات در کشورهای شمال و جنوب شرقی آسیا کمتر از سایر نقاط جهان است. برای نمونه، شیوع بیماری های روحی و روانی در مدت یک سال پیش از این مطالعه در چین 7.1 درصد، در ژاپن 7.14 درصد، در نیوزلند 20.7 درصد، در فرانسه 18.9 درصد و در آمریکا 27 درصد بوده است.
همچنین، یک مطالعه بین المللی دیگر نیز شیوع یک ساله این اختلالات را در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا که ایران نیز شامل آن است، بررسی کرده است. این پژوهش، میزان شیوع این اختلالات در ایران را 24.7 درصد برآورد کرده است که نتیجه این مطالعه به نتیجه پیمایش ملی سلامت روان در ایران نزدیک است. 
از این رو می توان گفت که شیوع این اختلالات در ایران نیز در همان حدود منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا است که در مجموع جزو مناطقی است که اختلالات روانی شیوع بالاتری نسبت به برخی مناطق دیگر دنیا دارد.
توکلی معتقد است : برای رسیدن به این نتیجه که شیوع اختلالات روانی در ایران رو به افزایش است، نیازمند مطالعاتی با روش شناسی معتبر هستیم تا بتوان به طور علمی و آماری نتایج این مطالعات را با یکدیگر مقایسه کرد. متاسفانه یکی از مشکلات موجود این است که مطالعاتی شبیه پیمایش ملی سلامت روان به طور منظم و در دوره مناسب انجام و تکرار نشده است. بنابراین، نمی توان به راحتی حکم داد که روند شیوع این اختلالات چه تغییر داشته است.
روانپزشکان، انجام غربالگری و پیمایش مستمر را از بهترین راهکارهای شناسایی بیماران اعصاب و روان عنوان می کنند این در حالی است که نشانه های ابتلا به بیماری های اعصاب و روان بسیار کوچک و جزیی اند تا جایی که شاید در زندگی بسیاری از افراد مشکل تلقی نشود.
به گفته روانپزشکان، میزان خواب شبانگاهی، انرژی روزانه، وضعیت ظاهری و آراستگی افراد، شغل و میزان علاقه مندی فرد به آن، میزان موفقیت افراد در جایگاه و رده سنی که در آن قرار دارد، خلق و خو، نحوه رفتار اجتماعی در جامعه و محل کار، افت تحصیلی، میزان شادی، غم و اندوه و ...همگی از جمله نشانه هایی در ظاهر کم اهمیت یا بی اهمیتی است که افزایش یا کاهش غیرعادی و مستمر در هر یک از آن ها زمینه ساز ابتلا به بیماری های روحی و روانی خواهد بود.
فردی که دارای سلامت روان است، نسبت به خود، خانواده و جامعه بی تفاوت نیست، با دیگران سازگاری دارد، شاد و مثبت اندیش است، به خود و دیگران احترام می‌گذارد، بدبین نیست، به نقاط قوت و ضعف خود آگاهی دارد و انعطاف پذیر است.
همچنین توانایی حل مشکلات خود را دارد، از اوقات فراغت به نحو مطلوب استفاده می‌کند، در مواجهه با مشکلات اجتماعی کنترل و تعامل خود را از دست نمی‌دهد، رابطه‌اش با دیگران سازنده و مثبت است و در همه کارها نیز متعادل است.
اما برای تحقق سلامت روان در جامعه عواملی همچون تغدیه، ایمان، تحصیل و ورزش لازم است.انسان سالم باید روح و روان سالم داشته باشد و از داشته هایش لذت ببرد داشتن نقص و معلولیت ربطی به دارا بودن روح و روان سالم ندارد .

 

سومین جشنواره ملی فیلم سلامت توسط موسسه آوای هنر سلامت از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با هدف نمایش آثار ایرانی با محوریت نقش سلامت در زندگی انسان و با شعار «سلامت برای همه؛ اجتماعی شدن سلامت» از تاریخ ۱ تا ۵ شهریور ۹۷ به دبیری محمد کیاسالار برگزار خواهد شد.

برای کسب اطلاعات بیشتر و رصد آخرین اخبار این جشنواره می‌توانید به آدرس اینترنتی http://www.filmsalamat.ir مراجعه کنید.